(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.55. అధ్యాయః 055
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
మిత్రావరుణాశ్రమే నారదాద్భీమదుర్యోధనయోర్గదాయుద్ధోపక్రమశ్రావిణా బలరామేణ తద్దిదృక్షయా కురుక్షేత్రం ప్రత్యాగమనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 9-55-0x(5222)(63268)
కురుక్షేత్రం తతో దృష్ట్వా దత్త్వా దేయాంశ్చ సాత్వతః।
ఆశ్రమం సుమహత్పుణ్యమగమజ్జనమేజయ॥ 9-55-1(63269)
మధూకాంరవణోపేతం ప్లుక్షన్యగ్రోధసంకులం।
చిరబిల్వయుతం పుణ్యం పనసార్జునసంకులం॥ 9-55-2(63270)
తం దృష్ట్వా యాదవశ్రేష్ఠః ప్రవరం పుణ్యలక్షణం।
పప్రచ్ఛ తానృషీన్సర్వాన్కస్యాశ్రమవరస్త్వయం॥ 9-55-3(63271)
తే తు సర్వే మహాత్మానమూచూ రాజన్హలాయుధం।
శృణు విస్తరశో రామ యస్యాయం పూర్వమాశ్రమః॥ 9-55-4(63272)
అత్ర విష్ణుః పురా దేవస్తప్తవాంస్తప ఉత్తమం।
అత్రాస్య విధివద్యజ్ఞాః సర్వే వృత్తాః సనాతనాః॥ 9-55-5(63273)
అత్రైవ బ్రాహ్మణీ వృద్వా కౌమారబ్రహ్మచారిణీ।
యోగయుక్తా దివం యాతా తపోయుక్తా విశాంపతే॥ 9-55-6(63274)
బభూవ శ్రీమతీ రాజఞ్శాండిల్యస్య మహాత్మనః।
సుతా ధృతవ్రతా సాధ్వీ నియతా బ్రహ్మచారిణీ॥ 9-55-7(63275)
సాఽపి ప్రాప్య పరం యోగం గతా స్వర్గమనుత్తమం।
భుక్త్వాఽశ్రమేఽశ్వమేధస్య ఫలం ఫలవతః శుభం॥ 9-55-8(63276)
గతా స్వర్గం మహారాజ పూజితా చ మహాత్మభిః।
అభిగంయాశ్రమం పుణ్యం స దృష్ట్వా యదునందనః॥ 9-55-9(63277)
ఋషీంస్తానభివాద్యాథ పార్శ్వే హిమవతోఽచ్యుతః।
సంధ్యాకార్యాణి సర్వాణి నిర్వర్త్యారురుహేఽచలం॥ 9-55-10(63278)
నాతిదూరం తతో గత్వా నగం తాలధ్వజో బలీ।
పుణ్యే తీర్థవరే స్నాత్వా విస్మయం పరమం గతః॥ 9-55-11(63279)
ప్రభవం చ సరస్వత్యాః ప్లక్షప్రస్రవణం బలః।
సంప్రాప్తః కారపచనం తీర్థప్రవరముత్తమం॥ 9-55-12(63280)
హలాయుధస్తు తత్రాపి దత్త్వా దానం మహాబలః।
ఆప్లుతః సలిలే పుణ్యే సుశీతే విమలే శుచౌ।
సంతర్పయామాస పితౄందేవాంశ్చ రణదుర్మదః॥ 9-55-13(63281)
తత్రోష్యైకాం తు రజనీం యతిభిర్బ్రాహ్మణైః సహ।
మిత్రావరుణయోః పుణ్యం జగామాశ్రమమచ్యుతః॥ 9-55-14(63282)
ఇంద్రోఽగ్నిరర్యమా చైవ యత్ర ప్రాక్ ప్రీతిమాప్నువం।
తం దేశం కారపచనాత్స తస్మాదాజగామహ॥ 9-55-15(63283)
స్నాత్వా తత్ర చ ధర్మాత్మా పరాం ప్రీతిమవాప్య చ।
ఋషిభిశ్చైవ సిద్ధైశ్చ సహితో వై మహాబలః।
ఉపవిష్టః కథాః శుభ్రాః శుశ్రావ యదుపుంగవః॥ 9-55-16(63284)
తథా తు తిష్ఠతాం తేషాం నారదో భగవానృషిః।
ఆజగామాథ తం దేశం యత్ర రామో వ్యవస్థితః॥ 9-55-17(63285)
జటామండలసంవీతః కుశచీరీ మహాతపాః।
హేమదండధరో రాజన్కమండలుధరస్తథా॥ 9-55-18(63286)
మహతీం సుఖశబ్దాం తాం గృహ్య వీణాం మనోరమాం।
నృత్యే గీతే చ కుశలో దేవబ్రాహ్మణపూజితః॥ 9-55-19(63287)
ప్రభవః కలహానం చ నిత్యం చ కలహప్రియః।
తం దేశమగమద్యత్ర శ్రీమాన్రామో వ్యవస్థితః॥ 9-55-20(63288)
ప్రత్యుత్థాయ చ తం రామః పూజయిత్వా యతవ్రతం।
దేవర్షిం పర్యపృచ్ఛత్స యథావృత్తం కురూన్ప్రతి॥ 9-55-21(63289)
తదాఽస్యాకథయద్రాజన్నారదః సర్వవేదవిత్।
సర్వమేతద్యథావృత్తమతీతం కురుసంక్షయం॥ 9-55-22(63290)
తతోఽబ్రవీద్రౌహిణేయో నారదం దీనయా గిరా।
కిమవస్థం తు తత్క్షత్రం యే తు తత్రాభవన్నృపాః॥ 9-55-23(63291)
శ్రుతమేతన్మయా పూర్వం సర్వమేవ తపోధన।
విస్తరశ్రవణే జాతం కౌతూహలమతీవ మే॥ 9-55-24(63292)
నారద ఉవాచ। 9-55-25x(5223)
పూర్వమేవ హతో భీష్మో ద్రోణః సింధుపతిస్తథా।
హతో వైకర్తనః కర్ణః పుత్రాశ్చాస్య మహారథాః॥ 9-55-25(63293)
భూరిశ్రవా రౌహిణేయ మద్రరాజశ్చ వీర్యవాన్।
ఏతే చాన్యే చ బహవో హతాస్తత్ర మహాబలాః॥ 9-55-26(63294)
ప్రియాన్ప్రాణాన్పరిత్యజ్య ప్రియార్థం కౌరవస్య వై।
రాజానో రాజపుత్రాశ్చ సమరేష్వనివర్తినః॥ 9-55-27(63295)
అహతాంస్తు మహాబాహో శృణు మే తత్ర మాధవ॥ 9-55-28(63296)
ధార్తరాష్ట్రబలే శేషాస్త్రయః సమితిమర్దనాః।
కృపశ్చ కృతవర్మా చ ద్రోణపుత్రశ్చ వీర్యవాన్।
తేఽపి వై విద్రుతా రామ దిశో దశ భయాత్తదా॥ 9-55-29(63297)
దుర్యోధనో హతే సైన్యే విద్రుతేషు పదాతిషు।
హదం ద్వైపాయనం నామ వివేశ భృశదుఃఖితః॥ 9-55-30(63298)
శయానం ధార్తరాష్ట్రం తు సలిలే స్తంభితే తదా।
పాండవాః సహ కృష్ణేన వాగ్భిరుగ్రాభిరార్దయన్॥ 9-55-31(63299)
స తుద్యమానో బలవాన్వాగ్భీ రామ సమంతతః।
ఉత్థితః స హదాద్వీరః ప్రగృహ్య మహతీం గదాం॥ 9-55-32(63300)
స చాప్యుపాగతో యోద్ధుం భీమేన సహ సాంప్రతం।
భవిష్యతి తయోరద్య యుద్ధం రామ సుదారుణం॥ 9-55-33(63301)
యది కౌతూహలం తేఽస్తి వ్రజ మాధవ మా చిరం।
పశ్య యుద్ధం మహాఘోరం శిష్యయోర్యది మన్యసే॥ 9-55-34(63302)
వైశంపాయన ఉవాచ। 9-55-35x(5224)
నారదస్య వచః శ్రుత్వా తానభ్యర్చ్య ద్విజర్షభాన్।
సర్వాన్విసర్జయామాస యే తేనాభ్యాగతాః సహ।
గంయతాం ద్వారకాం చేతి సోఽన్వశాదనుయాయినః॥ 9-55-35(63303)
సోఽవతీర్యాచలశ్రేష్ఠాత్ప్లక్షప్రస్రవణాచ్ఛుభాత్।
తతః ప్రీతమనాః రామః శ్రుతా తీర్థఫలం మహత్।
విప్రాణాం సన్నిధౌ శ్లోకమగాయదిమమచ్యుతః॥ 9-55-36(63304)
సరస్వతీవాససమా కుతో రతిః
సరస్వతీవాససమాః కుతో గుణాః।
సరస్వతీం ప్రాప్య దివం గతా జనాః
సదా స్మరిష్యంతి నదీం సరస్వతీం॥ 9-55-37(63305)
సరస్వతీ సర్వనదీషు పుణ్యా
సరస్వతీ లోకశుభావహా సదా।
సరస్వతీం ప్రాప్య జనాః సుదుష్కృతం
సదా న శోచంతి పరత్ర చేహ చ॥ 9-55-38(63306)
తతో ముహుర్ముహుః ప్రీత్యా ప్రేక్షమాణః సరస్వతీం।
హయైర్యుక్తం రథం శుభ్రమారురోహ పరంతపః॥ 9-55-39(63307)
స శీఘ్రగామినా తేన రథేన యదుపుంగవః।
దిదృక్షురభిసంప్రాప్తః శిష్యయుద్వముపస్థితం॥ 9-55-40(63308)
ఏవం తదభవద్యుద్వం తుములం జనమేజయం।
యత్ర దుఃఖాన్వితో రాజా ధృతరాష్ట్రోఽబ్రవీదిదం॥ 9-55-41(63309)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 9-55-42x(5225)
రామ సన్నిహితం శ్రుత్వా గదాయుద్ధ ఉపస్థితే।
మమ పుత్రః కథం భీమం ప్రత్యయుధ్యత సంజయ॥ ॥ 9-55-42(63310)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి హ్రదప్రవేశపర్వణి పంచపంచాశత్తమోఽధ్యాయః॥ 55 ॥ సమాప్తం హదప్రవేశపర్వ ॥ 2 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-55-10 స్కంధావారాణి సర్వాణీతి క.ఙ.ఛ.పాఠః॥
9-55-12 ప్లక్షప్రస్రవణం విలమితి క.పాఠః॥
9-55-19 కచ్ఛపీం సుఖశబ్దాం తామితి క.ఛ.ఝ.పాఠః॥
9-55-30 దుర్యోధనో హతే శల్యే విద్రుతేషు కృపాదిషు ఇతి ఝ.పాఠః॥
9-55-38 సరస్వతీం హీనవిదేశవాసినః సదా రమరిష్యంతి ఇతి ఙ.పాఠః।
సరస్వతీహీనవిదేశవాసినః ఇతి క.పాఠః॥
9-55-55 పంచపంచాశత్తమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.